✝ Β Α Ρ Θ Ο Λ Ο Μ Α Ι Ο Σ
ΕΛΕΩι ΘΕΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ – ΝΕΑΣ ΡΩΜΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΣ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ
ΠΑΝΤΙ ΤΩι ΠΛΗΡΩΜΑΤΙ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΧΑΡΙΝ, ΕΙΡΗΝΗΝ ΚΑΙ ΕΛΕΟΣ ΠΑΡΑ ΤΟΥ ΕΝΔΟΞΩΣ ΑΝΑΣΤΑΝΤΟΣ ΧΡΙΣΤΟΥ
***
Τιμιώτατοι ἀδελφοί Ἱεράρχαι καὶ εὐλογημένα τέκνα ἐν Κυρίῳ,
Φθάσαντες ἐν νηστεία, προσευχή και κατανύξει την λαμπροφόρον και πανέορτον ἡμέραν τοῦ Ἁγίου Πάσχα, ὑμνοῦμεν καί δοξάζομεν τήν κοσμοσωτήριον Ἔγερσιν τοῦ Κυρίου καὶ Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, ἡ ὁποία σηματοδοτεί την περιφανή νίκην τῆς ζωῆς ἐπὶ τοῦ θανάτου, καινοποιεί τὴν κτίσιν πᾶσαν καὶ διανοίγει εἰς τὸν ἄνθρωπον τὴν ὁδὸν τῆς θεώσεως κατά χάριν. Ἡ Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ διασώζει την πασχάλιων ἐμπειρίαν εἰς τὴν λειτουργικήν ζωήν, εἰς τοὺς ἄθλους τῶν Ἁγίων καί τῶν Μαρτύρων τῆς πίστεως, εἰς τὴν ἐσχατολογικήν ὁρμήν τοῦ μοναχισμού, εἰς τὴν ἐξαγγελίαν τοῦ Εὐαγγελίου «έως ἐσχάτου τῆς γῆς», εἰς τήν θεολογίαν καὶ τὴν δοξολογικήν τέχνην, εἰς τὴν καλήν μαρτυρίαν τῶν πιστῶν ἐν τῷ κόσμῳ, εἰς τὸν πολιτισμόν της ἀγάπης καὶ τῆς ἀλληλεγγύης, εἰς τὴν ἀμετακίνητον βεβαιότητα ὅτι τὸ κακόν δέν ἔχει τὸν τελευταῖον λόγον ἐν τῇ ἱστορία.
Ἡ Ἀνάστασις τοῦ Κυρίου βιοῦται ὡς χριστοδώρητος ἐλευθερία, ἡ ὁποία ἐμπνέει, τροφοδοτεῖ καί ἐνισχύει τὰς δημιουργικάς δυνάμεις τοῦ ἀνθρώπου, τὸν ἀγῶνα τὸν καλόν δι’ «ὅσα ἐστὶν ἀληθῆ, ὅσα σεμνά, ὅσα δίκαια, ὅσα ἀγνά, ὅσα προσφιλή, ὅσα εὐφημα»¹, υπενθυμίζουσα εἰς πάντας ἡμᾶς ὅτι ἡ πορεία πρὸς τὴν Ἀνάστασιν εἶναι ἀδιαρρήκτως συνδεδεμένη με τον Σταυρόν. Ἡ σταυροαναστάσιμος εύφροσύνη έσωζε τὸν λαὸν τοῦ Θεοῦ ἀπὸ ταυτίσεις μὲ τὸ πνεῦμα τοῦ κόσμου τούτου, καὶ ἐν ταὐτῷ τὸν προεφύλαττεν ἀπὸ τὴν ἄγονον κλειστότητα καὶ μίαν πνευματικότητα ἄνευ δυναμισμοῦ καὶ ἐλπιδοφόρου πνοής. Ἡ ζωὴ τῶν πιστῶν, ἐν Χριστῷ σταυρωθέντι καὶ ἀναστάντι δι’ ἡμᾶς τοὺς ἀνθρώπους, ἀκυρώνει καὶ σήμερον ὅλα τὰ ἀνοίκεια ἀφηγήματα περί τοῦ χριστιανικοῦ ἤθους ὡς «ἠθικῆς τῶν ἀδυνάτων», τῆς δῆθεν ἐκπροσωπουμένης ὑπὸ τῆς ταπεινοφροσύνης, τῆς συγχωρητικότητος, τῆς θυσιαστικῆς ἀγάπης, τοῦ ἀσκη τισμοῦ, τοῦ Κυριακοῦ «ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν μὴ ἀντιστῆναι τῷ πονηρῷ»² καὶ ἄλλων ἀρχῶν και στάσεων, αἱ ὁποῖαι ἀνήκουν εἰς τὸν πυρήνα της ταυτότητός μας. Οὐδέν ἀναληθέστερον αὐτῆς τῆς προσεγγίσεως τοῦ ἤθους τῆς Χριστιανοσύνης, τῆς «οὐ ζητούσης τὰ ἑαυτῆς» θυσιαστικῆς ἀγάπης, τῆς συνυφασμένης με γενναιότητα, θάρρος και ὑπαρκτικὴν αὐθεντικότητα. Το Πάσχα εἶναι ὕμνος εἰς αὐτὴν τὴν ἐλευθερίαν, την «δι’ ἀγάπης ἐνεργουμένην»³ πίστιν, ἡ ὁποία δὲν εἶναι ἰδικόν μας κατόρθωμα, ἀλλά χάρις καὶ ἄνωθεν δωρεά καὶ βιοῦται εἰς τὰ ἄγια μυστήρια τῆς Ἐκκλησίας καί εἰς τό «μυστήριον» τῆς διακονίας τοῦ πλησίον. Όντως, «ή εἰς Θεὸν ἀγάπη, τοῦ εἰς ἄνθρωπον μίσους παντελῶς οὐκ ἀνέχεται»⁴.
Ἡ Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ, τὸ «ἄλας τῆς γῆς», τὸ «φῶς τοῦ κόσμου», ή πόλις, «ή ἐπάνω όρους κειμένη», ὁ λύχνος, ὁ «ἐπὶ τὴν λυχνίαν»⁵, δίδει ἐμπράκτως ἐν τῷ κόσμῳ ἐνώπιον τῶν σημείων τῶν καιρῶν τὴν μαρτυρίαν περὶ τῆς ἐλθούσης χάριτος καὶ «τῆς ἐν ἡμῖν ἐλπίδος»⁶. Ο λόγος τοῦ Σταυροῦ καὶ τῆς Ἀναστάσεως ἠχεῖ σήμερον ὡς Εὐαγγέλιον εἰρήνης, καταλλαγῆς καὶ δικαιοσύνης. Ο πόλεμος, τὸ μίσος καὶ ἡ ἀδικία ἀντιστρατεύονται τὰς θεμελιώδεις χριστιανικάς ἀρχάς, διὰ τὴν πραγμάτωσιν καί ἐδραίωσιν τῶν ὁποίων προσεύχεται και εργάζεται καθ’ ἡμέραν ὁ λαός τοῦ Θεοῦ. Ἐν τῷ φωτί τῆς Ἀναστάσεως, δεόμεθα τοῦ Κυρίου ὑπὲρ τῶν θυμάτων τῆς πολεμικής βίας, τῶν ὀρφανῶν, τῶν θρηνουσῶν τα τέκνα των μητέρων, ὑπέρ πάντων ὅσων φέρουν εἰς τὸ σῶμα καί τήν ψυχήν των τὰ ἐνεργήματα τῆς ἀνθρωπίνης σκληρότητος καί ἀναλγησίας. Τό «Χριστός Ανέστη» εἶναι ἄρνησις καί καταδίκη τῆς βίας καί τοῦ φόβου καί πρόσκλησις εἰς βίον εἰρηνικόν. Ὁ πόλεμος παράγει ὀδυρμόν καί θάνατον· ἡ Ἀνάστασις νικᾷ τόν θάνατον καί χαρίζεται ἀφθαρσίαν.
Ἐνώπιον τῶν καθημερινῶν εἰκόνων τῆς βαρβαρότητος τοῦ πολέμου, ἡ Ἐκκλησία διακηρύσσει γεγονυίᾳ τῇ φωνῇ τήν ἱερότητα τοῦ ἀνθρωπίνου προσώπου τοῦ κάθε συγκεκριμένου ἀνθρώπου ὅπου γῆς, καί τό χρέος τοῦ ἀπολύτου σεβασμού της, καί καλεῖ ὅπως «γνωρίσωμεν ἡμῶν τὸ ἀξίωμα, τιμήσωμεν τὸ ἀρχέτυπον, γνῶμεν τοῦ μυστηρίου τὴν δύναμιν καὶ ὑπὲρ τίνος Χριστὸς ἀπέθανε»⁷. Ἡ Ἀνάστασις τοῦ Κυρίου εἶναι ἀποκατάστασις τοῦ ἀνθρώπου εἰς τήν προαιώνιον κλίσιν του. Ὡς «ἀπαρχὴ ἄλλης βιοτῆς αἰωνίου» θεραπεύει τάς ἀλλοτριωτικάς σχέσεις καί ἐγκαθιδρύει τήν εἰρήνην «τὴν ὑπερέχουσαν πάντα νοῦν»⁸, ἡ ὁποία ἐμπερικλείει τήν ἐγκόσμιον καταλλαγήν καί εἰρήνευσιν.
Θεοκινήτως ἡ Ἁγία και Μεγάλη Σύνοδος τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας, τήν συμπλήρωσιν δεκαετίας ἀπό τῆς συγκλήσεως τῆς ὁποίας τιμῶμεν ἐφέτος, ὑπεγράμμισε τὸ καθῆκον τῆς Ἐκκλησίας «νὰ ἐπικροτῇ πᾶν ὅ,τι ἐξυπηρετεῖ πράγματι τήν εἰρήνην (Ρωμ. ιδ’, 9) καί ἀνοίγει τήν ὁδόν πρός τήν δικαιοσύνην, τήν ἀδελφοσύνην, τήν ἀληθῆ ἐλευθερίαν καί τήν ἀμοιβαίαν ἀγάπην μεταξύ ὅλων τῶν τέκνων τοῦ ἑνός οὐρανίου Πατρός, ὡς καί μεταξύ ὅλων τῶν λαῶν τῶν ἁποτελούντων τήν ἑνιαίαν ἀνθρωπίνην οἰκογένειαν»⁹.
Το Άγιον Πάσχα εἶναι ὁλόκληρος ὁ πνευματικός πολιτισμός μας, ὁ πυρήν τῆς εὐσεβείας μας. Ἡ Ἀνάστασις τοῦ Κυρίου εἶναι καί ἡ ἰδική μας Ἀνάστασις ἐν τῷ νῦν αἰῶνι, προτύπωσις δέ καί πρόγευσις τῆς «κοινῆς τῶν ἀνθρώπων ἀναστάσεως» καί τῆς ἀνακαινίσεως ὁλοκλήρου τῆς δημιουργίας. Κατηυγασμένοι ὑπό τοῦ ὑπερλάμπρου φωτός τοῦ προσώπου τοῦ Ἀναστάντος Χριστοῦ καί δοξάζοντες ἐν ψαλμοῖς καί ὕμνοις καί ᾠδαῖς πνευματικαῖς τὸ ὑπεράγιον ὄνομα Αὐτοῦ, τοῦ Ἄρχοντος τῆς εἰρήνης, τοῦ ὄντος μεθ᾽ ἡμῶν «πάσας τὰς ἡμέρας ἕως τῆς συντελείας τοῦ αἰῶνος»¹⁰, εὐχόμεθα «Καλήν Ἀνάστασιν», πλήρη θείων δωρημάτων ὁλόκληρον τήν πασχάλιον περίοδον καί πάσας τάς ἡμέρας τῆς ζωῆς ὑμῶν, ἀναφωνούντες το κοσμοχαρμόσυνον «Χριστός Ἀνέστη! Ἀληθῶς Ἀνέστη ὁ Κύριος!»
Φανάριον, Άγιον Πάσχα,βκς΄
† Ὁ Κωνσταντινουπόλεως
διάπυρος πρός Χριστόν Αναστάντα εὐχέτης πάντων ὑμῶν.
_________
1. Φιλιπ. δ’, 8.
2. Ματθ. ε’, 39.
3. Γαλ. ε’, 6.
4. Μαξίμου τοῦ Ὁμολογητοῦ, Κεφάλαια περὶ ἀγάπης, PG 90, 964.
5. Ματθ. ε’, 13-15.
6. Α΄ Πέτρ. γ’, 15.
7. Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου, Λόγος Α΄, Εἰς τὸ ἅγιον Πάσχα καὶ εἰς τὴν βραδυτῆτα, PG 35, 397.
8. Φιλιπ. δ’, 7.
9. Ἡ ἀποστολή τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας εἰς τὸν σύγχρονον κόσμον, Γ’, 5.
10. Ματθ. κη’, 20